اگر گذرنامه افغانستان دارید و میخواهید برای دیدار خانواده، درمان، زیارت یا کار تجاری به ایران سفر کنید، اولین سؤال این است که ویزای ایران برای افغانها از چه مسیری و با چه شرایطی صادر میشود. پاسخ ساده نیست: روش درخواست برای کسی که در کابل یا هرات زندگی میکند با کسی که اقامت آلمان، فرانسه یا کشور دیگری دارد کاملاً فرق میکند و شرایط صدور ویزا در نمایندگیهای ایران در افغانستان در سال ۱۴۰۵ چند بار تغییر کرده است.
در این راهنما توضیح میدهیم اتباع افغانستان چه نوع ویزاهایی میتوانند بگیرند، درخواست را کجا ثبت کنند، چه مدارکی لازم است، وضعیت فعلی صدور ویزا چیست و چه خطرهایی را باید جدی بگیرید. مقررات ویزای ایران برای اتباع افغانستان بهسرعت تغییر میکند؛ پیش از هر اقدام، آخرین اطلاعیه سفارت جمهوری اسلامی ایران در کابل یا نمایندگی ایران در کشور محل اقامتتان را بررسی کنید و برای ثبت آنلاین فقط از سامانه ویزای الکترونیک وزارت امور خارجه استفاده کنید.
اگر خودتان ایرانی هستید و همسر یا فرزندتان تابعیت افغانستان دارد، راهنمای ویزای ایران برای خانواده ایرانیان خارج از کشور هم برای شما مفید است.
| آیا اتباع افغانستان ویزا لازم دارند؟ | بله؛ دارندگان گذرنامه افغانستان بدون ویزا نمیتوانند وارد ایران شوند |
| ویزای فرودگاهی | برای گذرنامه افغانستان صادر نمیشود؛ ویزا باید پیش از سفر گرفته شود |
| محل درخواست برای ساکنان افغانستان | سفارت ایران در کابل و کنسولگریهای هرات، مزارشریف، قندهار و جلالآباد |
| محل درخواست برای مقیمان کشورهای دیگر | ثبت در سامانه ویزای وزارت امور خارجه (مستقیم یا از طریق آژانس) با کارت اقامت معتبر؛ دریافت ویزا از نمایندگی ایران در کشور محل اقامت |
| انواع رایج ویزا | گردشگری و دیدار خانواده، زیارتی، درمانی، تجاری، تحصیلی و کار |
| وضعیت صدور در ۱۴۰۵ | طبق گزارش رسانههای افغانستان، صدور عادی برخی ویزاها در نمایندگیهای ایران در افغانستان محدود یا موقتاً متوقف شده است |
| تمدید در ایران | پیش از پایان اعتبار ویزا، از طریق ادارات اتباع خارجی پلیس |
| مرجع رسمی | سفارت ایران در کابل و سامانه ویزای الکترونیک وزارت امور خارجه (evisa.mfa.ir) |
ویزای ایران برای اتباع افغانستان بر اساس هدف سفر صادر میشود و مدارک هر نوع با دیگری فرق دارد. انواعی که بیش از بقیه درخواست میشوند:
دقت کنید هدفی که در درخواست اعلام میکنید با کاری که در ایران انجام میدهید یکی باشد. کار کردن با ویزای گردشگری یا زیارتی تخلف است و میتواند به اخراج و محرومیت از ورود در سفرهای بعدی منجر شود.
مهمترین عامل در مسیر گرفتن ویزای ایران برای افغانها این است که کجا زندگی میکنید. طبق رویه فعلی که آژانسهای مجاز ایرانی هم به آن اشاره میکنند، دارندگان گذرنامه افغانستان که در خود افغانستان زندگی میکنند نمیتوانند از طریق آژانسهای داخل ایران درخواست بدهند و باید از نمایندگیهای ایران در افغانستان اقدام کنند. در مقابل، اتباع افغانستان که کارت اقامت معتبر کشور دیگری دارند، میتوانند مانند سایر اتباع خارجی درخواست را در سامانه ویزای الکترونیک ثبت کنند.
| معیار | ساکن افغانستان | مقیم کشور دیگر (آلمان، فرانسه، ترکیه و…) |
| محل ثبت درخواست | سفارت ایران در کابل یا کنسولگری مسئول استان محل سکونت | سامانه ویزای وزارت امور خارجه، مستقیم یا از طریق آژانس دارای مجوز |
| مدرک کلیدی | گذرنامه معتبر افغانستان و مدارک هدف سفر | گذرنامه افغانستان بههمراه کارت اقامت معتبر کشور محل زندگی |
| محل دریافت ویزا | همان نمایندگی ایران در افغانستان | سفارت یا کنسولگری ایران در کشور محل اقامت؛ دریافت در فرودگاه ممکن نیست |
| نقش آژانس | آژانسهای داخل ایران اجازه ثبت ندارند؛ ویزای زیارتی از طریق شرکتهای زیارتی مجاز | ثبت درخواست و پیگیری کد مرجع |
اگر علاوه بر تابعیت افغانستان، شهروندی کشور دیگری هم دارید (مثلاً گذرنامه آلمانی)، معمولاً میتوانید با همان گذرنامه دوم و طبق شرایط آن کشور درخواست بدهید. جزئیات این مسیر را در راهنمای ویزای ایران از آلمان توضیح دادهایم.
مراحل کلی برای اتباع افغانستان مقیم کشورهای دیگر:
فهرست دقیق را نمایندگی صادرکننده تعیین میکند و ممکن است بین کابل، هرات یا کنسولگریهای ایران در کشورهای دیگر فرق داشته باشد، اما این مدارک تقریباً همیشه خواسته میشوند:
اطلاعات فرم باید دقیقاً با گذرنامه یکی باشد. اختلاف در املای نام، تاریخ تولد یا شماره گذرنامه از رایجترین دلایل تأخیر و رد درخواست است.
صدور ویزا در نمایندگیهای ایران در افغانستان در سالهای اخیر بارها باز و بسته شده و در ۱۴۰۵ هم با محدودیت همراه بوده است. شبکه آمو در تیر ۱۴۰۵ به نقل از منابع آگاه گزارش داد که صدور عادی ویزای گردشگری، کار و درمانی برای اتباع افغانستان موقتاً متوقف شده و ویزا فقط برای برخی بازرگانان و بیمارانی صادر میشود که بیمارستانهای مورد تأیید ایران معرفی کردهاند. همین رسانه در شهریور ۱۴۰۵ هم گزارش داد که گرفتن ویزا از مسیر رسمی همچنان دشوار است.
در مقابل، مقامات ایرانی بارها گفتهاند ورود قانونی اتباع افغانستان با ویزای معتبر ادامه دارد؛ وزیر کشور ایران در آبان ۱۴۰۴ اعلام کرد افغانها هم مانند اتباع سایر کشورها میتوانند با ویزای کار، گردشگری یا انواع دیگر وارد ایران شوند. ویزای زیارتی اربعین هم در ۱۴۰۵ از طریق شرکتهای زیارتی صادر شد.
نتیجه عملی: پیش از هر برنامهریزی، وضعیت روز ویزای موردنظرتان را از اطلاعیههای رسمی سفارت ایران در کابل یا کنسولگری استان خود بپرسید و تا زمان دریافت ویزا، بلیت غیرقابل استرداد نخرید. مسیر درخواست اتباع افغانستان مقیم کشورهای دیگر جداست و به صف نمایندگیهای داخل افغانستان وابسته نیست، اما تصمیم نهایی همچنان با وزارت امور خارجه است و زمان بررسی ممکن است طولانی شود.
هزینه ویزای ایران برای اتباع افغانستان عدد ثابتی ندارد. مبلغ کنسولی به نوع ویزا، مدت اقامت و نمایندگی صادرکننده بستگی دارد و رسانههای افغانستان بارها از تفاوت مبلغ بین استانها گزارش دادهاند. برای مقیمان کشورهای دیگر هم هزینه دو بخش جدا دارد: حقالزحمه ثبت و پیگیری درخواست، اگر از آژانس استفاده کنید، و هزینه کنسولی که هنگام دریافت ویزا به نمایندگی ایران پرداخت میشود.
زمان صدور هم قطعی نیست و به نوع ویزا، کامل بودن مدارک و شرایط روز بستگی دارد. اگر تاریخ مشخصی برای سفر دارید، درخواست را چند هفته زودتر ثبت کنید.
اگر داخل ایران هستید و به زمان بیشتری نیاز دارید، تمدید باید پیش از پایان اعتبار ویزا و از طریق ادارات اتباع خارجی پلیس انجام شود. ماندن پس از پایان اعتبار ویزا جریمه روزانه دارد و میتواند به اخراج و ممنوعیت ورود در سفرهای بعدی منجر شود؛ پس تاریخ پایان اقامت مجاز را دقیق یادداشت کنید.
اگر در آلمان، فرانسه، اتریش یا هر کشور دیگری اقامت قانونی دارید، وضعیت شما با هموطنانتان در افغانستان فرق دارد. با کارت اقامت معتبر میتوانید درخواست را در سامانه وزارت امور خارجه ثبت کنید یا آن را به یک آژانس دارای مجوز بسپارید و ویزا را از سفارت یا کنسولگری ایران در همان کشور بگیرید. این مسیر برای دیدار با خانواده مقیم ایران، شرکت در مراسم خانوادگی یا سفر کاری کوتاه کاربرد زیادی دارد.
چند نکته را فراموش نکنید: کارت اقامت باید در تمام مدت سفر معتبر باشد تا بازگشت به کشور محل اقامت دچار مشکل نشود؛ اگر با سند سفر پناهندگی زندگی میکنید، پیش از سفر به ایران از اداره مهاجرت کشور محل اقامت درباره اثر این سفر بر وضعیت حقوقیتان بپرسید؛ و اگر بهجای گذرنامه افغانستان با گذرنامه کشور دیگری سفر میکنید، شرایط همان ملیت ملاک است. برای انتخاب آژانس مطمئن، راهنمای آژانس مسافرتی ویزای ایران را بخوانید و مجوزهای ما را در صفحه مجوزها ببینید.
محدود شدن صدور ویزا در افغانستان بازار واسطهها را داغ کرده است. شبکه آمو گزارش داده که در غرب افغانستان ویزای ایران خارج از مسیر رسمی به چندین برابر قیمت فروخته میشود. این نشانهها یعنی باید از یک پیشنهاد فاصله بگیرید:
ویزای جعلی یا ویزایی که از مسیر غیرقانونی گرفته شده، هنگام ورود یا در هر کنترل مدارک داخل ایران کشف میشود و نتیجهاش بازداشت، اخراج و ممنوعیت ورود است. عبور از مرز بدون ویزا هم جدا از پیامد قانونی، جان شما را در خطر قرار میدهد. ایران در سالهای اخیر با اتباع فاقد مدرک برخورد سختتری داشته و به گزارش کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان، تا اواخر شهریور ۱۴۰۵ بیش از ۴۳۹ هزار تبعه افغانستان در سال ۲۰۲۶ از ایران اخراج شدهاند. سفر قانونی، حتی اگر زمانبر باشد، تنها مسیر امن است.
خیر. دارندگان گذرنامه افغانستان جزو ملیتهایی هستند که ویزای فرودگاهی ایران به آنها تعلق نمیگیرد و باید پیش از سفر از سفارت یا کنسولگری ایران ویزا بگیرند.
طبق رویه فعلی خیر. ساکنان افغانستان باید از سفارت ایران در کابل یا کنسولگریها اقدام کنند و ویزای زیارتی هم از طریق شرکتهای زیارتی مجاز در افغانستان ثبت میشود. آژانسها فقط برای اتباع افغانستان دارای اقامت کشور دیگر درخواست ثبت میکنند.
درخواست را در سامانه وزارت امور خارجه یا از طریق آژانس ثبت کنید و پس از دریافت کد مرجع، ویزا را از سفارت یا کنسولگری ایران در آلمان بگیرید. کارت اقامت باید در تمام مدت سفر معتبر باشد.
عدد ثابتی وجود ندارد و به نوع ویزا، نمایندگی و شرایط روز بستگی دارد. در دورههایی که صدور ویزا محدود است، انتظار ممکن است طولانی شود؛ پس درخواست را زودتر ثبت کنید و پیش از دریافت ویزا بلیت غیرقابل استرداد نخرید.
خیر. کار کردن با ویزای غیرکاری تخلف است و میتواند به اخراج و ممنوعیت ورود منجر شود. برای کار در ایران به ویزای کار و مجوز اشتغال اتباع خارجی نیاز دارید.
پیش از پایان اعتبار، برای تمدید به ادارات اتباع خارجی پلیس مراجعه کنید. ماندن پس از پایان ویزا جریمه دارد و در سفرهای بعدی برایتان مشکل ایجاد میکند.
